Kategori: Makaleler

Düşünce Işığında Bir Başlangıç: Işığa Karşı Hassasiyet Ne Demek? Bir mağarayı ve içindeki yürüyeni hayal et: Uzun süre karanlıkta kalmış birisi ışığın parlak yüzeyine adım attığında gözlerini kapatır, irkilir, bir anlığına yönünü şaşırır. Bu basit fenomen, sadece biyolojik bir refleks değil; insan olmanın, çevresini anlamanın ve hakikati aramanın metaforik bir başlangıcıdır. Işığa karşı hassasiyet ne demek? Bu sorunun üzerine düşünmek, yalnızca duyularımızın sınırlarını keşfetmek değil, aynı zamanda epistemolojik (bilgi kuramı), ontolojik (varlık felsefesi) ve etik boyutlarla yüzleşmektir. Bu yazıda bu kavramı üç farklı felsefi perspektiften ele alacağım. Okurken kendi “ışık deneyimlerini” düşün; bilgi ışığında neyi görebilir, neyi göremeyebilirsin? — 1.…

Grev Hikayesi Kimin? Bu yazıyı yazmaya başladığımda içimde bir boşluk vardı. Kafamı kurcalayan bir soruyla geliyorum: Grev hikayesi kimin? Kimseyi tanımadığım, gözlerinde kaybolduğum bir anı hatırlıyorum. O anı hatırlayarak bu satırları yazıyorum, belki de bir parçamı geri getiriyorum. Kayseri’nin dar sokaklarında yürürken aklıma düşen anıları ve hissettiklerimi, bir türlü çözemediğim bir duyguyu anlatmak istiyorum. Bazen bir anı, bir kelime, bir bakış, insanın tüm dünyasını yerinden oynatabilir. Ve işte bu, tam da o anlardan biriydi. Grev hikayesi kimin? İşte bu soruyu sormadan, önce ne olduğunu anlatmak gerek. Bir Yıldız Kayarken O gün yağmur yağıyordu. Kayseri’nin o keskin soğuk rüzgarı, içimi donduruyordu…

Osmanlı’da Gönül Ne Demek? Gönül, kelime olarak Arapçadan dilimize geçmiş ve kalp, duygular, ruh gibi anlamları içinde barındıran bir terim olarak Osmanlı kültüründe çok derin ve çok katmanlı bir anlam taşır. Osmanlı’da gönül, sadece bir organ ya da duygusal bir refleks değil; insana dair her şeyin, insan ruhunun, düşüncelerinin, hislerinin, değerlerinin ve hatta Allah ile olan bağının sembolüdür. Ancak gönülün ne demek olduğuna dair yaklaşımlar, zaman içinde değişmiş ve farklı düşünsel bakış açılarıyla şekillenmiştir. Konya’da, bu topraklarda yetişmiş biri olarak, hem mühendislik hem de sosyal bilimlere olan ilgimle bu konuyu ele alırken içimdeki mühendis ve içimdeki insan tarafı sürekli birbirine…

Kimyagerler Ne Kadar Maaş Alır? Küresel ve Yerel Açısından Bir Bakış Kimya, bilimin her alanında çok önemli bir rol oynar. Bir kimyager, laboratuvarlarda, endüstriyel tesislerde veya akademik ortamda çalışırken, bilimsel ve teknolojik gelişmelerin ön saflarında yer alır. Ama bu kadar önemli bir meslek olmasına rağmen, kimyagerlerin maaşları büyük ölçüde coğrafi konum, sektörel farklılıklar ve deneyim gibi faktörlere bağlı olarak değişir. Peki kimyagerler ne kadar maaş alır? Hem Türkiye’de hem de dünya genelinde kimyager maaşlarının nasıl şekillendiğine bakarak, bu mesleğin ekonomik yönünü daha yakından inceleyeceğiz. Türkiye’deki Kimyager Maaşları Öncelikle Türkiye’den başlayalım. Kimyager olmak, çoğu kişi için büyük bir başarıdır, ama maalesef…

Barracuda Lezzetli mi? Edebiyatın Merceğinden Bir Keşif Bir metin, bir balık ve kelimelerin büyüsü… Söz konusu barracuda olunca, okyanusun gümüş pırıltısına bakmakla yetinmek yetmez. O, hem bir lezzet hem de bir anlatı tekniği olarak zihnimizde dolaşır. Okur, yazar veya yalnızca düşleyen biri, barracudayı düşünürken, sadece bir öğün değil, bir hikâyenin içinde sürüklenmiş gibi hissedebilir. Kelimeler bir yandan iştah açarken, diğer yandan çağrışımlarla okyanusun derinliklerine götürür. Acaba lezzetiyle bir roman karakteri kadar canlı mıdır, yoksa şiirsel bir sembol gibi mi durur? Metinler Arası İlişkiler ve Balığın Edebi Yansımaları Literatürde, deniz ve balık imgeleri sıklıkla metaforik bir anlam taşır. Hemingway’in “The Old…

Göz Çizdirmek Sakıncalı Mıdır? Farklı Bakış Açılarıyla Bir İnceleme Göz çizdirmek, bir süre önce sosyal medya platformlarında sıklıkla karşımıza çıkan bir konu haline geldi. Özellikle makyaj dünyasında, gözleri daha belirgin hale getirmek, vurgulamak veya farklı bir estetik yaratmak adına yapılan bu uygulama, kimi insanlarda merak uyandırırken, bazı kesimlerde endişelere yol açtı. Peki, göz çizdirmek sakıncalı mıdır? Hem mühendislik bakış açısına, hem de insani bir bakış açısına sahip biri olarak bu soruyu derinlemesine incelemek istiyorum. İçimdeki mühendis şöyle diyor: “Her şeyin bir teknik temeli olmalı, yapılacak her şeyin bir gerekçesi ve mantıklı bir açıklaması olmalı. Eğer göz çizdirmek, uzun vadede zarara…

Gondol Nedir? Günümüzdeki Yeri ve Önemi Çocukken, belki de yaz tatillerinin en keyifli anı, parkta salıncağa binmekti. Salıncağın o hızla ileri geri hareket etmesi, vücudun havada süzüldüğünü hissettirmesi… Benim için o anlar, bir tür özgürlük hissi yaratıyordu. Bir gün, bir arkadaşımla gondol kavramı üzerine konuşurken, o eski salıncağı hatırladım. “Gondol nedir?” sorusu beni tam olarak o eski anlara götürdü. Tabi, gondolun sadece bir salıncağa benzemediğini, çok daha derin anlamlar taşıdığını keşfettim. O yüzden, bu yazıda gondolun sadece bir ulaşım aracı değil, bir kültürel miras olduğunu ve modern dünyadaki önemini de ele alacağım. Gondol Nedir? Kökeni ve Gelişimi Gondol, İtalya’nın dünyaca…

İstatistik Bölümü Nasıl Bir Meslek? Sayılarla Hayatın İçine Yolculuk Bazen bir kahvenin fiyat artışını, bazen bir şehrin nüfus artışını, bazen de bir okulun başarı oranlarını düşündüğümüzde, aklımızdan geçen ilk soru şudur: “Bu verilerin arkasında kim var, kim bunları anlamlandırıyor?” İşte o noktada istatistik bölümü nasıl bir meslek? sorusu, genç bir merakın ya da emekli bir gözlemcinin iç sesiyle hayat bulur. Bu meslek, sadece sayıların aritmetiğiyle değil, insan davranışlarını, toplumsal eğilimleri ve ekonomik modelleri çözümlemeyi de kapsar. Bir gün düşündüm: Eğer elimde tüm şehirdeki kahve tüketim verileri olsaydı, ne kadarını anlamlandırabilir, nasıl yorumlardım? İşte istatistikçiler, bu merakın profesyonel karşılığıdır. İstatistiğin Tarihsel…

Gece Açıp Gündüz Kapanan Çiçek: Bir Gün Batımının Ardındaki Hikâye Bir sabah, Kayseri’nin bozkırına yeni doğmuş güneşin altın ışıkları düşerken, o çiçeği gördüm. Hava, güneşin henüz yükseklerde değil de, sabahın erken saatlerinde, günün beklenen sıcaklığını yavaşça vaat ettiği o huzurlu anları yaşıyordu. O zaman fark ettim; gece açıp gündüz kapanan çiçek, tam da ruh halimi yansıtan bir şeydi. Gecenin Sırlı Hüznü Benim için gece, her zaman bir hüzünle başlar. Kayseri’nin sokaklarında, sokak lambalarının loş ışığında yürürken bazen kendimi kaybolmuş hissederim. Geceyi severim; çünkü gece, insanın içini gösterir. Gecede duygular, düşünceler çok daha keskin, daha derin olur. Gündüzün parıltısında gizlenen hüzünler,…

İnsan davranışlarının, bilişsel süreçlerin ve duyguların kesişiminde yer alan “bir işverenin sigorta borcunu ödememesi” gibi bir konu üzerine düşünürken, çoğu kişinin ilk tepkisi sistematik ya da hukuksal boyutlar olur. Oysa ben, iş yaşamının doğrudan bir parçası olmayan bir gözlemci olarak, bu durumun insanlar üzerinde nasıl bir içsel etki bıraktığını merak ettim. Bir çalışanın, bir yönetici ya da patronun bu sorumluluğu yerine getirmediğini fark ettiğinde zihninde neler olur? Bu yazıda, bilişsel, duygusal ve sosyal etkileşim boyutlarıyla bu soruyu psikolojik mercekten inceliyoruz. Bir Durumu Bilişsel Olarak Nasıl Anlarız? Bilişsel psikoloji, insanların bir olayı nasıl algıladığını, yorumladığını ve organize ettiğini araştırır. İşveren sigorta…